Typhon'un Korykion mağarasından Tarsus'un Şahmeran'ına, bugünkü Mersin'deki yerlere bağlanan efsaneler ve inanış gelenekleri. Her kayıt bir anlatıyı aktarır; tarihsel olgu olarak sunulmaz.
Apollodoros'un Kütüphane'sinde anlatılan mitosa göre Typhon, Kasion Dağı'nda yaraladığı Zeus'u omuzlayıp denizden Kilikya'ya taşıdı ve Korykion mağarasına bıraktı. Zeus'un el ve ayak kirişlerini kesti, onları bir ayı derisine saklayıp ejderha-kız Delphyne'ye bekletti. Hermes ile Aigipan kirişleri çalıp Zeus'a gizlice geri taktı; Zeus da Typhon'u kovaladı ve sonunda Sicilya'da Etna Dağı'nı onun üzerine attı.
Antik kaynakların Korykos yakınında andığı Korykion mağarası, bugün Cennet ve Cehennem adıyla bilinen büyük karstik çöküntüyle özdeşleştirilir.
Anlatıya göre bir kral, çok sevdiği tek kızının geleceğini bir falcıya sordu ve kızının yılan sokmasıyla öleceğini öğrendi. Onu korumak için bu kaleyi yaptırdı ve kızının güvende olduğunu sandı. Bir gün kızına bir sepet üzüm gönderdi; sepete saklanan yılan kızı sokup öldürdü.
Kaydeden: el-Mukaddesî ve er-Râzî (10. yüzyıl), Evliya Çelebi; derleyen Anna Tozzi Di Marco (2024)
Kehf Suresi'nde anlatılan mağara gençlerinin, Hristiyan anlatısındaki adıyla Yedi Uyurların sığındığı mağaranın Tarsus yakınında olduğuna inanılır. Ziyaret edilen mağara Tarsus'a yaklaşık 15 km uzaklıkta, Dedeler köyü çevresinde, Torosların eteğindeki Encülüs (yöredeki adıyla Ziyaret) Dağı'nın yamacındadır. Mağaraya uzun bir merdivenle çıkılır; merdivenin sonunda Eshab-ı Kehf'in çitle çevrili mezarlarının bulunduğu oda yer alır.
Tozzi Di Marco'ya göre Tarsus'taki mağara, Türkiye'deki Eshab-ı Kehf mağaraları arasında dinî amaçla en çok ziyaret edilenidir.
Kaydeden: Mersin İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü · İşbilir, Sönmeztürk ve Savari (2023)
Yahudiler, Hristiyanlar ve Müslümanlarca saygı gösterilen Danyal Peygamber'in yaşamına ilişkin yazılı kaynak azdır, sözlü anlatım ise çoktur. Yüzyıllardır süren bu anlatımlardan hareketle halk, Danyal Peygamber'in Tarsus'ta gömülü olduğunu kabul eder.
Makam, Tarsus'taki Makam-ı Danyal Camii ile anılır. 1857'de yapılan cami adını yerin kutsal sayılmasından aldı. Tarsus Müzesi'nin kurtarma kazılarında caminin içindeki temsilî mezarın altında, rivayetlerde anlatılan bir türbe yapısına ulaşıldı; kaynak bu yapının kime ait olduğunu söylemez.
İşbilir ve arkadaşları Danyal Peygamber'i Tarsus'un inanç merkezleri arasında Eshab-ı Kehf, Bilal-i Habeşî, Halife Me'mun ve Aziz Pavlus ile birlikte sayar.
Kaydeden: İşbilir, Sönmeztürk ve Savari (2023), Çıblak (2007) ve Öz (1998) derlemelerinden aktararak
Tarsus'ta en bilinen anlatıya göre yoksul bir ailenin odun kesen oğlu Camsab, arkadaşlarının onu bal dolu bir kuyuda bırakmasıyla yılanların şahı Şahmeran'a rastladı. Şahmeran, yerini kimseye söylememesi şartıyla onu evine gönderdi. Hasta Tarsus padişahının veziri tek çarenin Şahmeran'ın eti olduğunu söyledi; hamamda herkesin yıkanması emredilince Camsab'ın sırtındaki pulları görüp Şahmeran'ın yerini öğrendi. Şahmeran öldürülmeden önce Camsab'a pişen suların sırasını söyledi; Camsab kapları değiştirdi, vezir öldü, padişah iyileşti ve Camsab vezir oldu.
Anlatının Lokman Hekim'li ve Tarsus Kralı'lı başka biçimleri de vardır. Tarsus yöresindeki inanışa göre yılanlar Şahmeran'ın öldüğünü hâlâ bilmez; öğrenirlerse yeryüzüne çıkıp insanları sokacaklardır.
Halk arasında Tarsus'taki Eski Hamam, yani Şahmeran Hamamı, Şahmeran'ın öldürüldüğü yer sayılır. Yörede evlerin girişine nazardan ve yılandan korunmak için Şahmeran resimleri asılır.